Begrippenlijst

In onderstaande lijst worden de begrippen die in de Energiesubsidiewijzer worden genoemd nader toegelicht. Meer informatie over de begrippen of specifieke (energie)technieken vindt u ook op www.milieucentraal.nl/.

A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z

Combiwarmtepomp (in combinatie met een bodemsysteem)
Combiwarmtepompen zorgen voor verwarming van de woning en verwarming van tapwater. Via een bodemsysteem wordt hierbij warmte uit de bodem onder de woning gebruikt. Gekoppeld aan Lage Temperatuur Verwarming (LTV) ontstaat een aangenaam en gezond binnenklimaat tegen zeer lage energielasten: een warmtepomp bespaart circa 30 tot 50% energie ten opzichte van een CV-ketel. Voor nog meer comfort kan het systeem ook aangepast worden om in de zomer te koelen.

Dakisolatie
Isolatie van het dak van een woning.
Dakisolatie is een goede manier om energie te besparen en het wooncomfort te verhogen. In een woning met een verwarmde zolder kunt u fors besparen op uw energierekening met dakisolatie

Douche warmteterugwinning (douche-WTW)
De douche met warmteterugwinning (douche-WTW) maakt gebruik van warmte uit wegstromend douchewater, om koud leidingwater voor te verwarmen. Het principe is hetzelfde als van een warmtewisselaar: door koud water langs warmer water te leiden, warmt het koude water op. De waterstromen zijn daarbij wel strikt gescheiden. Deze optie vergt een kleine verbouwing, en is dus vooral een optie als u een badkamer gaat (ver)bouwen. De boiler of ketel hoeft bij een douche-WTW vanwege de voorverwarming minder hard te stoken.

Energie-Index
Voor de woning wordt een Energie-Index berekend. Deze bepaalt in welke (energie) labelklasse de woning valt (zie figuur). Het getal geeft de Energie-Index van de woning aan. Deze wordt berekend op basis van de gebouweigenschappen, gebouwgebonden installaties en een gestandaardiseerd bewoners/gebruikersgedrag.

Energielabel (Energielabelklasse; Energielabelstappen)
Het energielabel is een maat voor de energieprestaties van woningen en andere gebouwen (vergelijkbaar met de energielabels op koelkasten en andere apparatuur). Het energielabel bevat meerdere boodschappen. Op het energielabel is zichtbaar welke energieklasse (van A tot G) een woning of het gebouw heeft. Op de volgende pagina(‘s) van het label staat een aantal mogelijke energiebesparende maatregelen genoemd. Bij label A zijn er nog slechts weinig besparingsmogelijkheden. Bij label G zijn er nog veel besparingsmogelijkheden. Een verbetering van energielabel G naar label E betekent bijvoorbeeld een verbetering met twee energielabelstappen.
Daarnaast vermeldt het energielabel de Energie-Index. Ook wordt het gestandaardiseerde energieverbruik aangegeven.
Meer informatie over de richtlijn en het energielabel: www.energielabelgebouw.nl en www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/energielabel-woning.

Energieneutrale woning
In een energieneutrale woning wordt evenveel energie opgewekt als er wordt gebruikt. Een energieneutrale woning wekt zelf energie op. Daarnaast moeten energiebesparende maatregelen die in de woning zijn toegepast, zoals isolatiemaatregelen, ervoor zorgen dat het energiegebruik laag blijft.

Energieprestatiecoëfficient (EPC)
De energieprestatiecoëfficient (EPC) geeft aan hoe energiezuinig een woning of gebouw is. Hoe lager de EPC, hoe energiezuiniger. De EPC wordt berekend op basis van de gebouweigenschappen (isolatiewaarde van wanden, vloeren, beglazing enzovoort) en installaties (bijvoorbeeld zonnecollectoren, ventilatiesystemen en verwarming). Sinds 1 januari 2006 is de maximaal toegestane EPC voor nieuwbouwhuizen verlaagd van 1,0 naar 0,8. De EPC wordt in sommige subsidies als voorwaarde gebruikt om subsidie aan te vragen.

FSC hout
FSC is een keurmerk dat staat voor ‘Forest Stewardship Council’ ofwel Raad voor Goed Bosbeheer. Het is een internationale organisatie die verantwoord beheer van bossen (duurzaam bosbeheer) stimuleert. U kunt er zeker van zijn dat FSC hout uit goed beheerde bossen komt, doordat het hout door de hele handelsketen wordt gevolgd.

Gebalanceerde ventilatie
In nieuwere woningen is vaak een ventilatiesysteem aanwezig dat vieze luchtjes, vocht en CO2 uit badkamer, keuken en toilet afzuigt en dat verse lucht in de woonkamer, keuken en slaapkamer naar binnen brengt. Deze woningen hebben geen roosters bij de ramen. Dit systeem noemen we gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning via een warmtewisselaar.
De warmtewisselaar zorgt ervoor dat de uitgaande lucht zijn warmte afgeeft aan de binnenkomende lucht. Dit is comfortabel en bovendien bespaart u op deze manier energie. Dit ventilatiesysteem hangt vaak op de zolderverdieping of in de binnenberging en is te herkennen aan vier grote slangen die erop aangesloten zijn.
Kenmerken van gebalanceerde ventilatie zijn:
Onder alle weersomstandigheden gecontroleerde luchtverversing
Minder uitvoeringsgevoelig dan een natuurlijke afvoer
Niet uitschakelbaar

Gevelisolatie
Isolatie van de buitenmuren van een woning.
Gevelisolatie is een goede manier om energie te besparen en het wooncomfort te verhogen. Gevelisolatie is niet in iedere woning mogelijk, maar daar waar het wel mogelijk is kan het een grote besparing op de energierekening opleveren.

Gigajoule (Gj) / Joule
De joule is de internationale eenheid van energie. De joule is gedefinieerd als de energie die nodig is om een object te verplaatsen met een kracht van 1 newton over een afstand van 1 meter. Een Gigajoule (Gj) is 1 miljard joule.
De hoeveelheid warmte wordt doorgaans uitgedrukt in Gigajoule. 1 Gigajoule komt overeen met ongeveer 43 m³ aardgas.

GPR Gebouw / GPR-berekening
GPR Gebouw is een software-tool die de effecten van bepaalde energiebesparende maatregelen of de toepassing van andere materialen voor een bestaande woning inzichtelijk maakt. Het instrument geeft concrete tips voor het maken van praktische keuzes. Ook geeft het inzicht in de mogelijkheden van duurzaam bouwen en verbouwen. Met rapportcijfers worden de prestaties op de onderwerpen energie, milieu, gezondheid, gebruikskwaliteit en toekomstwaarde aangegeven. Daarnaast biedt GPR Gebouw de mogelijkheid om snel een indicatie te geven van de energieprestatie van nieuwbouw of het energielabel voor bestaande bouw. Meer informatie vindt u op www.gprgebouw.nl

Groen dak
Een groen dak wordt ook wel sedumdak, ecodak, grasdak of vegetatiedak genoemd. De begroeiing van het dak kan bestaan uit sedum, mos en/of gras. Groene daken bieden veel voordelen ten opzichte van standaard daken, met name op het gebied van duurzaamheid en milieu. Door toepassing van een groen dak wordt een hoge isolatiewaarde gerealiseerd én kan regenwater gebufferd worden, zodat het rioleringstelsel niet overbelast wordt bij zware regenval.

Groenverklaring
Zowel nieuwbouwwoningen als bestaande woningen die aan bepaalde energie- en milieueisen voldoen, kunnen een 'groenverklaring' krijgen van SenterNovem. Zo’n groenverklaring is nodig om als huiseigenaar in aanmerking te komen voor een zogeheten 'groene hypotheek'. Meer informatie hierover vindt u op www.rijksoverheid.nl en www.agentschapnl.nl/programmas-regelingen/groen-beleggen-en-financieren

HR-glas (HR++ glas)
HR-glas is zeer goed isolerend glas dat bestaat uit twee gescheiden glasplaten met een vrijwel onzichtbare metalen laag (coating) op het glas, eventueel in combinatie met een gasvulling in de spouw tussen de glasplaten.
Het type HR-glas is te vinden op de aanduiding in de aluminiumstrip tussen de twee glasplaten. De maximale U-waarde bedraagt:
2,0 W/m²K voor HR-glas
1,6 W/m²K voor HR+ glas
1,2 W/m²K voor HR++ glas
Door de coating op HR-glas kan er een klein verschil in kleurbeleving zijn ten opzichte van dubbel glas. Verder kan er bij bepaalde weersomstandigheden condensvocht aan de buitenzijde van het glas ontstaan, dit is niet schadelijk voor het glas of de kozijnen.

HR-combiketel
Een HR-combiketel is een verwarmingsketel waarmee ook warmwater gemaakt wordt. HR staat voor Hoog Rendement. Het rendement van een HR-ketel is beter dan dat van een CR- en VR-ketel. Een HR-ketel heeft een rendement van 90 tot 97,5%.
HR-ketels zijn vaak te herkennen aan een sticker, met daarop de term HR100, HR104 of HR107. Dit laatste type ketel is gebruikt bij de bepaling van het investeringsbedrag en de energiebesparing als de HR-combi is geselecteerd.
HR-toestellen zijn altijd gesloten verbrandingstoestellen en zijn te herkennen aan de twee dikke buizen (circa 10 cm dik) die op de ketel zijn aangesloten. De lucht die voor verbranding nodig is, wordt van buiten toegevoerd via de ene buis. Via de andere buis worden de verbrandingsgassen naar buiten afgevoerd. Ten opzichte van een gesloten VR-ketel is een HR-ketel te herkennen doordat onderaan de ketel een waterafvoerpijpje aanwezig is.

Isolatiemaatregelen
Isolatiemaatregelen zorgen voor energiebesparing en verhogen het wooncomfort. Mogelijke maatregelen zijn dak-, gevel-, vloer-, bodem- of spouwmuurisolatie, dubbel glas en naad- en kierdichting. Isoleren gaat altijd samen met goed ventileren, waarover een professional die de klus uitvoert meer informatie kan verstrekken.

Kilowattuur (KWh)
Een kilowattuur (kWh) is een eenheid van energie. Een kWh is gedefinieerd als de energie die wordt gebruikt als een vermogensbron een kilowatt (1.000 watt) gedurende 1 uur moet leveren.
Een KWh is geen internationaal vastgestelde eenheid, de eenheid voor energie is namelijk joule. Een joule is hetzelfde als een wattseconde (Ws): 1 watt is 1 joule per seconde. Aangezien kilo duizend betekent en er 3.600 seconden in een uur gaan, is een kWh gelijk aan 3.600.000 J, ofwel 3,6 MJ (megajoule).

Lage Temperatuur Verwarming (LTV)
Bij Lage Temperatuur Verwarming (LTV) verspreidt de CV-ketel warmte door de woning via wand- of vloerverwarming. LTV verwarmt kamers gelijkmatiger en constanter dan gewone radiatoren. LTV gebruikt water van relatief lage temperatuur: 25 tot 55 graden Celsius. Bij gewone radiatoren met een aansluiting op een cv-ketel is dat 90 graden. LTV is dus energiezuiniger dan verwarming via radiatoren. Bovendien is LTV goed te combineren met een warmtepomp, wat zorgt voor nog meer energiebesparing.

Maatwerkadvies Energiebesparing
Voordat u besluit om energiebesparende maatregelen daadwerkelijk uit te voeren is het aan te raden om een maatwerkadvies energiebesparing op te laten stellen. Een maatwerkadvies zet op een rij welk pakket aan energiebesparende maatregelen voor uw woning de optimale energiebesparing geeft, meer wooncomfort verschaft en het binnenklimaat verbetert. Daarnaast staan in dit advies ook de investering en terugverdientijden genoemd van de voorgestelde maatregelen.

Micro-warmtekrachtketel (micro-WKK)
Een micro-WKK wekt warmte en elektriciteit op, voor gebruik in huis. Het toestel bestaat uit een HR-ketel en een kleine aardgasmotor. De motor produceert elektriciteit. Daarbij gaat nauwelijks energie verloren, want de restwarmte van de motor gaat naar verwarming van de woning en het warme water. Als er meer warmte nodig is dan de aardgasmotor kan produceren, dan springt de HR-ketel tijdelijk bij. En als er meer elektriciteit nodig is dan de aardgasmotor kan leveren, dan wordt stroom gebruikt van het elektriciteitsnet. Een micro-WKK is het meest rendabel voor grotere woningen, met een gasverbruik boven 1.600 m³ per jaar. Een Micro-WKK wordt ook wel HRe-ketel genoemd.

MMM-aanbieder (Meer Met Minder aanbieder)
De Meer Met Minder regeling biedt een subsidie voor woningeigenaren die willen investeren in energiebesparende maatregelen. Voor de uitvoering van deze maatregelen wordt samengewerkt met een aantal vaste partijen, die ook wel MMM-aanbieders genoemd worden. Voor een MMM-aanbieder bij u in de buurt, kunt u kijken op de MMM-website.

Na-isolatie
Het verbeteren van de isolatie van een gevel, vloer of dak. Na-isolatie is een goede manier om energie te besparen en het wooncomfort te verhogen. Goede ventilatie is van belang in nageïsoleerde woningen. Een professional die de isolatieklus uitvoert kan u hierover informeren.

Thermostatische radiatorkraan
Met thermostatische radiatorkranen regelt u per kamer de temperatuur. U kunt ze overal toepassen, behalve in de kamer waar de centrale thermostaat hangt. Doordat u elke kamer precies naar behoefte verwarmt, helpen thermostatische kranen u te besparen op uw stookkosten. Er zijn ook radiator klokthermostaten, dat zijn thermostatische radiatorkranen met een programmeerbare tijdklok. Thermostaatkranen op radiatoren, convectoren of andere verwarmingselementen besparen bij goed gebruik ook enkele procenten energie. Ze zorgen dat de temperatuur gemakkelijker en nauwkeuriger te regelen is en niet zo snel te hoog wordt in vertrekken waar geen klok- of kamerthermostaat aanwezig is. Als bijvoorbeeld de zon naar binnen schijnt, sluit de thermostaatkraan automatisch de radiator af.

Ultra Hoog Rendement-ketel (UHR-ketel)
Bij het gebruik van een Ultra Hoog Rendement-ketel wordt de woning en het tapwater verwarmd met een combiketel met ultra hoog rendement. Dit is een nieuwe ontwikkeling op het gebied van verwarmingketels. Het extra hoge rendement van de ketel wordt gehaald door de combinatie met een warmtepomp. Deze warmtepomp gebruikt warmte uit afgezogen ventilatielucht om tapwater te verwarmen.

Verenigingen van Eigenaren (VvE)
Een vereniging van de eigenaren van woningen die tot een appartementencomplex behoren. De vereniging van eigenaren zorgt voor het regelen van het onderhoud van het appartementsgebouw en alle andere gemeenschappelijke belangen van de eigenaren in het complex.

Vloer- en bodemisolatie
Isolatie van de begane grondvloer van een woning. Vloerisolatie is een goede manier om energie te besparen en het wooncomfort te verhogen. Of u een vloer op de begane grond goed kunt isoleren, hangt af van de vraag of er kruipruimte aanwezig is en hoe hoog die is. Bij kruipruimtes van 35 centimeter of hoger kunt u de onderkant van de vloer of de bodem isoleren. De eerste optie levert het meeste comfort op. Als u geen of slechts zeer ondiepe kruipruimte heeft, zijn er alternatieven mogelijk.

Warmtekrachtinstallatie
In een warmtekrachtinstallatie (WK) wordt gelijktijdig warmte en elektriciteit opgewekt. In een WK-installatie wordt een generator aangedreven door gas te verbranden. Deze generator wekt elektriciteit op. De warmte die vrijkomt bij de verbranding wordt gebruikt voor het verwarmen van CV-water en/of warmtapwater.

Warmtepomp
Een warmtepomp onttrekt in de winter warmte en in de zomer koelte aan de bodem. In de winter wordt met de warmte uit de bodem de woning verwarmd; in de zomer wordt met de koelte uit de bodem de woning gekoeld. Woningen met een dergelijk duurzaam klimaatsysteem stoten aanzienlijk minder broeikasgassen (zoals CO₂) uit dan gewone nieuwbouwwoningen.
Voor het toepassen van een warmtepomp is het van belang dat de woning eerst goed geïsoleerd wordt. Als dat niet het geval is zal een veel grotere warmtepomp nodig zijn, die onnodig duur is. Daarnaast is het van belang dat er een zogenaamd Lage Temperatuur afgiftesysteem in de woning aanwezig is, bijvoorbeeld vloerverwarming of extra grote radiatoren. Warmtepompen worden veel toegepast in nieuwbouwwoningen, maar kunnen ook in goed geïsoleerde bestaande woningen geplaatst worden.

Warmtepompboiler
Met een warmtepompboiler kan op een energiezuinige manier warm water worden gemaakt. Dit toestel is energiezuinig omdat de warmte uit de afgezogen ventilatielucht gehaald wordt om het tapwater te verwarmen. In de woning is een groot boilervat aanwezig waarin het warme leidingwater wordt opgeslagen. Dit warme leidingwater kan gebruikt worden voor douchen etc. Omdat de warmte uit de ventilatielucht gebruikt wordt is het noodzakelijk dat er mechanische afzuiging in de woning aanwezig is. Gebalanceerde ventilatie is niet mogelijk in combinatie met een warmtepompboiler, omdat bij gebalanceerde ventilatie ook de warmte uit de afgezogen lucht wordt gebruikt en warmte maar één keer hergebruikt kan worden.

Wattpiek
Wattpiek (WP) is de nominale output van een zonnecel of zonnepaneel onder standaard omstandigheden.

WOZ-waarde
De WOZ-waarde is de waarde van een woning volgens de Wet Waardering Onroerende zaken. De WOZ waarde wordt door de gemeente vastgesteld. De WOZ heeft voor huiseigenaren gevolgen voor de hoogte van een drietal belastingen. De WOZ-waarde is namelijk bepalend voor: de inkomstenbelasting, de onroerendezaakbelasting (OZB) en de waterschapsheffing. De WOZ-waarde kan een belangrijke voorwaarde zijn voor een aan te vragen subsidie.

Zonneboiler
Zonneboilers leveren warm kraanwater. Omdat dit op duurzame wijze gebeurt, bespaart dit bijna de helft van de energie(kosten) voor warm water. Bij een woning met een zonneboiler ligt op het dak een grote zwarte plaat, de zonnecollector. Door deze plaat stroomt een vloeistof die door de zon verwarmd wordt, deze warme vloeistof wordt gebruikt om het leidingwater (voor) te verwarmen. In de woning is een groot boilervat aanwezig waarin het warme leidingwater wordt opgeslagen. Dit warme leidingwater kan gebruikt worden voor douchen etc. In sommige gevallen is het boilervat direct onder de zonnecollector op het dak opgenomen.
Sommige zonnecollectoren lijken op zonnepanelen (of ‘PV-cellen’), maar het zijn twee totaal verschillende systemen. Zonnepanelen zijn bestemd voor de opwekking van elektriciteit en hebben vaak een gevlekte blauwe of bruine kleur. Zonnecollectoren zijn egaal zwart. Er zijn verschillende typen zonneboilers: gewone boilers en zonneboilercombi’s. Met een zonneboilercombi kunt u behalve het kraanwater, ook uw huis verwarmen.

Zonnepanelen
Zonnepanelen die elektriciteit opwekken zijn opgebouwd uit zogeheten photo-voltaïsche cellen (PV-cellen). Het vermogen van een zonnepaneel wordt uitgedrukt in Wattpiek per m². Zonnepanelen liggen op het dak en hebben vaak een gevlekte blauwe of bruine kleur. Met zonnepanelen kunt u een gedeelte van uw elektriciteit zelf op duurzame wijze opwekken. Zonlicht wordt via zonnepanelen omgezet in elektriciteit, waardoor uw huishouden minder gebruik hoeft te maken van fossiele brandstoffen. Daardoor stoot uw huishouden minder CO2 uit.